Học cách làm bánh nhãn

Bánh nhãn là món đặc sản nổi tiếng của một số tỉnh phía Bắc như Nam Định, Thanh Hóa. Đúng như cái tên của nó, chiếc bánh có hình dáng tròn nhỏ giống hệt quả nhãn, được làm từ bột gạo nếp hoặc gạo tẻ rồi đem rán giòn. Với công thức hướng dẫn chi tiết dưới đây, bạn hoàn toàn có thể tự tay làm ra món bánh trứ danh của Nam Định ngay trong căn bếp gia đình, vừa đảm bảo vệ sinh vừa giữ được hương vị thơm ngon truyền thống.

Bánh nhãn là đặc sản của địa phương nào?

Nhiều người mới nghe tên thường lầm tưởng bánh nhãn được làm từ quả nhãn, nhưng thực tế hoàn toàn không phải vậy. Loại bánh này được chế biến từ gạo tẻ hoặc gạo nếp rán giòn, chỉ có hình dạng bên ngoài tương tự trái nhãn nên mới có tên gọi như thế. Đây là đặc sản nổi tiếng của một số địa phương ở phía Bắc nước ta như Nam Định, Thanh Hóa. Ngoài hai tỉnh này, Nghệ An cũng có bánh nhãn và được đánh giá là ăn rất ngon.

Bánh nhãn Nam Định chủ yếu sử dụng gạo nếp hương hoặc nếp cái hoa vàng làm nguyên liệu chính. Bên cạnh đó, bánh còn cần thêm trứng gà, đường và mỡ lợn. Phần gạo nếp phải được lựa chọn hết sức kỹ lưỡng, đem ngâm, xay nhuyễn rồi lọc qua vải để thu được bột mịn. Quá trình chế biến trải qua nhiều công đoạn tỉ mỉ nhằm đảm bảo bánh thành phẩm không bị phồng rộp, giữ được hình dáng đẹp và độ giòn đều.

Trong khi đó, bánh nhãn Thanh Hóa lại chủ yếu làm từ bột gạo tẻ. Gạo cũng được chọn lọc cẩn thận, ngâm cho nở mềm rồi xay nhuyễn và đem đồ lên. Bột gạo sau đó được trộn đều và vo tròn thành những viên nhỏ có kích thước bằng quả nhãn. Người làm có thể trộn thêm một ít vừng để trang trí đồng thời tăng thêm hương vị cho bánh. Sau khi rán giòn, bánh được tẩm mật mía hoặc phủ một lớp đường mỏng bên ngoài.

Nguyên liệu cần chuẩn bị để làm bánh nhãn

Dù mang hương vị dân dã, mộc mạc, bánh nhãn lại là đặc sản nức tiếng của Nam Định và là món ăn vặt được rất nhiều người ưa chuộng nhờ vị ngọt vừa phải, giòn tan hấp dẫn. Để bắt đầu làm bánh, bạn cần chuẩn bị những nguyên liệu sau đây:

• Bột nếp: 130g
• Trứng gà ta: 2 quả
• Đường: 120g
• Gừng: 30g
• Dầu ăn

Thành phần của bánh nhãn nhìn chung rất đơn giản, trong đó hai nguyên liệu không thể thiếu là gạo nếp và trứng gà. Ngày nay, để tiết kiệm thời gian, người ta thường dùng bột nếp đóng gói sẵn thay cho việc tự xay gạo nếp thành bột như trước đây. Về trứng, nên ưu tiên chọn trứng gà ta vì loại trứng này giúp bánh có màu sắc đẹp mắt hơn và hương vị cũng thơm ngon hơn hẳn.

Chi tiết cách làm bánh nhãn tại nhà

Cách làm bánh nhãn về cơ bản không khó, tuy nhiên để có được mẻ bánh thơm ngon và giòn tan đúng chuẩn, bạn cần chuẩn bị kỹ lưỡng từ khâu nguyên liệu cho đến từng bước chế biến. Độ giòn và độ nở của bánh phụ thuộc rất lớn vào tỷ lệ giữa bột và trứng. Nếu tỷ lệ này không cân đối, bánh rất dễ bị phồng rộp và mất ngon. Vì vậy, bạn hãy thực hiện cẩn thận, tỉ mỉ theo từng hướng dẫn dưới đây.

Pha và nhào bột bánh

Đầu tiên, bạn cho bột nếp qua rây để lọc bỏ hoàn toàn những phần bột bị vón cục, giúp bột mịn và nhẹ hơn. Trứng gà bạn sử dụng cả lòng đỏ lẫn lòng trắng, cho vào tô và khuấy đều cho hòa quyện.

Lưu ý: Dùng trứng gà ta sẽ cho hương vị thơm ngon hơn so với trứng gà công nghiệp. Khi dùng cả lòng đỏ và lòng trắng, ruột bánh sau khi chiên sẽ có độ rỗng nhất định. Ngược lại, nếu bạn thích ruột bánh đặc hơn thì chỉ nên dùng lòng đỏ, với khoảng 3 – 4 lòng đỏ là vừa đủ cho 130g gạo nếp.

Sau đó, bạn cho bột nếp vào hỗn hợp trứng theo từng ít một và khuấy đều nhẹ nhàng. Cứ tiếp tục cho bột vào cho đến khi hết toàn bộ lượng bột đã chuẩn bị. Cuối cùng, bạn dùng tay nhào bột cho đến khi bột tạo thành một khối dẻo, mịn và không còn dính tay thì dừng lại.

Lưu ý thêm: Mỗi loại bột nếp có độ hút nước khác nhau, bột để lâu thường hút nước nhiều hơn bột mới. Kích thước trứng cũng không đồng đều, trứng gà ta có kết cấu đặc hơn trứng gà công nghiệp. Chính vì vậy, bạn nên cho bột vào trứng từ từ để dễ dàng căn chỉnh lượng bột, tránh tình trạng bột quá nhão hoặc quá đặc, đặc quá thì khó nặn mà nhão quá thì bánh khó giữ dáng.

Nặn và tạo hình bột

Bạn vo khối bột thành hình tròn, đặt lên thớt, ấn cho hơi dẹp xuống rồi dùng dao chia bột thành 6 phần bằng nhau. Lấy từng phần bột lăn tròn thành hình trụ dài, thực hiện tương tự với cả 5 phần bột còn lại. Tiếp theo, bạn dùng dao cắt bỏ hai đầu của các dây bột để chúng có chiều dài bằng nhau. Sau khi bỏ hai đầu, bạn tiếp tục cắt dây bột thành những miếng nhỏ có kích thước đều nhau.

Lưu ý: Kích thước to hay nhỏ của viên bột hoàn toàn tùy thuộc vào sở thích của bạn. Tuy nhiên, để việc chiên bánh dễ dàng hơn, bạn nên chia bột thành những viên nhỏ vì viên nhỏ sẽ nhanh chín và giòn hơn. Ngoài cách cắt bằng dao, bạn cũng có thể ngắt bột trực tiếp từ khối bột để vo viên. Dù vậy, dùng dao cắt vẫn là cách nhanh hơn và giúp các viên bánh đều nhau hơn.

Sau khi cắt xong, bạn lấy từng miếng bột nhỏ và vo tròn đều tay. Cần đảm bảo các viên bánh có kích thước tương đương nhau để khi chiên, bánh sẽ chín cùng một lúc. Đồng thời, bạn không nên xếp các viên bột chồng lên nhau vì chúng rất dễ bám dính vào nhau, làm mất dáng bánh.

Chiên bánh nhãn

Bạn bắc chảo lên bếp, để lửa vừa cho chảo nóng lên. Cho nhiều dầu ăn vào chảo và đun trong khoảng một phút. Tiếp đến, bạn cho các viên bột vào chảo, đảo đều liên tục. Dần dần, các viên bột sẽ nổi lên trên mặt dầu và phồng to ra.

Bánh sẽ chuyển sang màu vàng đẹp mắt sau thời gian chiên khoảng 40 phút ở lửa vừa. Khi bánh đã đạt, bạn vớt bánh ra, đặt lên giấy thấm dầu và để nguội. Bánh chiên đạt chuẩn phải có lớp vỏ ngoài cứng, phần ruột bên trong khô và hơi rỗng, khi ăn giòn rụm rất đã miệng.

Lưu ý khi chiên bánh:

• Chiên bánh bằng mỡ heo sẽ cho hương vị ngon hơn so với dùng dầu ăn.
• Nên sử dụng chảo lớn và cho nhiều viên bột vào chiên cùng lúc trong một mẻ. Nếu cần chiên nhiều mẻ, hãy vớt hết bánh của mẻ trước ra, tắt bếp để dầu nguội bớt về trạng thái ấm rồi mới chiên tiếp mẻ sau.
• Giữ lửa nhỏ trong lúc chiên để bánh giòn đều và vàng đều các mặt.
• Lúc mới cho bánh vào chảo, bề mặt bánh có thể bị nhăn vì dầu lúc đó mới ấm chứ chưa sôi hẳn. Khi dầu đủ nóng, mặt bánh sẽ dần căng trở lại nên bạn không cần quá lo lắng.

Phủ đường cho bánh nhãn

Gừng bạn gọt sạch vỏ, rửa lại với nước, cắt thành lát mỏng rồi xay nhuyễn cùng với 100ml nước. Sau đó, bạn đặt một chiếc khăn voan lên miệng rây, cho gừng đã xay vào và lọc để lấy phần nước cốt gừng.

Bắc một chiếc chảo sạch lên bếp, cho đường và nước cốt gừng vào, đun ở lửa vừa cho đến khi hỗn hợp sôi, trong lúc đun thỉnh thoảng đảo đều. Khi đường sôi và hơi nước bốc lên nhiều, bạn tiếp tục đun cho đến khi nước đường dần keo lại thì cho toàn bộ bánh nhãn đã chiên vào chảo. Vừa cho bánh vào vừa đảo đều liên tục, đồng thời giảm lửa xuống và đảo cho đến khi đường bám đều quanh bánh, khô lại và chuyển thành lớp phủ màu trắng là hoàn thành.

Trên đây là toàn bộ hướng dẫn cách làm bánh nhãn đơn giản mà bạn có thể áp dụng ngay tại nhà. Mặc dù các thao tác thực hiện không quá khó, nhưng chính sự phối trộn khéo léo và cân đối giữa các nguyên liệu mới là yếu tố giúp bạn có được những chiếc bánh ngon chuẩn hương vị Nam Định. Chúc các bạn thành công với món bánh nhãn này nhé!